L-Albaniżi jaħarbu mill-pajjiż, u l-Asjatiċi u l-Afrikani jieħdu posthom fl-impjiegi

Chandra Selli telqet minn belt twelidha ftit ġimgħat ilu biex taħdem bħala wejtress f'Tirana.

Żewġha mar jgħix l-Italja, filwaqt li l-bqija tal-familja għadha tgħix fi Sri Lanka.

"Ilni Tirana għal xi żmien issa u verament qed nieħu gost. In-nies ikellmuni, isellmuli. Issa bdejt naħdem bħala wejtress għal xi żmien. Dalwaqt se nkun qed naħdem bħala cleaner f'familja. Tlaqt minn pajjiżi għax ma stajtx insib xogħol hemm, filwaqt li għandi wkoll żewġ subien x'nieħu ħsieb. Jogħġobni ħafna hawn u nemmen li se nibqa' f'pajjiżkom għal żmien twil," qal Selli.

Bħal Chandra, Stanley Akoma, min-Niġerja, għadu kif wasal Tirana, jistenna l-ewwel jum tax-xogħol tiegħu ma’ kumpanija tas-sigurtà privata.

"Jiena ġej min-Niġerja, minn pajjiż fqir fejn huwa diffiċli li ssib xogħol, waqt li jkolli nieħu ħsieb il-familja tiegħi. Għall-ewwel emigrajt lejn it-Turkija, imma hemm sibt xogħol temporanju, ġimgħa jew xahar. Hawnhekk fl-Albanija kkomunikajt ma' diversi aġenziji tal-impjiegi u rnexxieli nagħlaq kuntratt ma' kumpanija tas-sigurtà. Se naħdem fis-sigurtà għalihom b'salarju sodisfaċenti. Tirana togħġobni ħafna, speċjalment in-nies li huma ġentili miegħi kull fejn immur," tgħid Akoma.

L-emigrazzjoni għolja mhix xi ħaġa ġdida għall-Albanija. Professjonisti b'esperjenza f'diversi oqsma marru jaħdmu lejn l-Ewropa, u dan wassal biex il-kumpaniji lokali jsibuha diffiċli biex isibu ħaddiema, u b'hekk il-kwalifiki tagħhom tpoġġew fuq il-ġenb.

Ermal Jauri, id-direttur tal-kumpanija tal-impjiegi Europe Agency, isostni li, "it-talbiet tal-kumpaniji huma li jissostitwixxu l-persunal Albaniż b'wieħed barrani fil-futur. Għalkemm fir-realtà din mhix ħaġa tajba, fil-fatt hija l-unika soluzzjoni li għandhom il-kumpaniji. Fil-mument li qed nitkellmu dwarha, għandna talba għal 120 impjegat barrani, li llum għandna fl-uffiċċju lesti biex jibdew jaħdmu wara li jingħalqu l-proċeduri. It-talbiet huma fis-setturi kollha, iżda s-setturi tas-servizzi huma dawk li jitolbu l-aktar f'termini ta' numri. Għandna kumpaniji tal-manifattura li qed ifittxu ħaddiema u impjegati mhux kwalifikati. Għandna kumpaniji li huma fil-qasam tat-teknoloġija u l-informazzjoni li qed ifittxu programmaturi, IT u qed ifittxuhom f'numri tal-biża'. Mhuwiex aktar importanti li l-persunal ikun kwalifikat milli l-persunal li għandu stabbiltà fix-xogħol. Ħafna kumpaniji huma lesti li jħarrġu lill-impjegati tagħhom stess biss sabiex ikollhom kuntratt fit-tul, prevedibbli u affidabbli, sabiex jekk jimpjegaw lil xi ħadd illum u jinvestu fit-taħriġ tiegħu, ikunu ċerti li sakemm il-kuntratt ikun "li jkollhomh fuq ix-xogħol."

Skont l-aġenziji tal-impjiegi, kull xahar jinfetħu kuntratti ġodda ma’ kumpaniji li se jġibu ħaddiema mill-Afrika u l-Asja. Skonthom, l-impjegati li jiġu minn dawn il-pajjiżi għandhom spejjeż baxxi, m’għandhomx aspettattivi għoljin ta’ salarju meta jiġu u huma lesti għal kwalunkwe tip ta’ xogħol. Barra minn hekk, huma aktar numerużi bħala applikanti, għax isibuha diffiċli biex isibu xogħol fil-pajjiżi tal-oriġini tagħhom.

L-impjiegi li qed jimtlew minn ħaddiema mill-Asja u l-Afrika huma fis-settur tas-servizzi, bħal bejjiegħa, wejters, bartenders, gwardji tas-sigurtà, babysitters, ħasil tal-karozzi, sewwieqa, eċċ., fil-manifattura jew fil-ħaddiema tal-kostruzzjoni. Jauri jgħid li hemm domanda għolja għal programmaturi.

L-Albaniżi qed jaħarbu

L-abbandun massiv tar-riżorsi umani nħass ukoll mill-kumpaniji tal-moda.

Gjergji Gjika, il-kap tal-Kamra tal-Fasons, isostni li, "kull kumpanija, ma jkunx hemm xahar li ma jitilqux 4 jew 5 impjegati li ma jiġux sostitwiti. Kienu jitilqu, imma kien jinstab xi ħadd biex jieħu postu, anke impjegat mhux kwalifikat, imma tal-inqas kien jinstab fi żmien xahar, issa m'għandniex aktar nies. Fl-2019 kellna ċifra ta' madwar 5% fuq medja ta' tluq ta' persunal. Allura f'kumpanija b'100 impjegat, kważi fl-aħħar tas-sena jekk ma jitnaqqasx bin-nofs jilħaq is-60 impjegat, dan huwa allarmanti. S'issa m'għandniex kuntratti ma' kumpaniji barranin għal impjegati barranin, imma ma jistax jiġi evitat bħala alternattiva sakemm l-Albaniżi qed jitilqu barra minn Malta, se naċċettaw ukoll barranin hawn".

L-emigrazzjoni tal-Albaniżi, speċjalment f'ċerti reġjuni, qed tinstema' bħal qanpiena tal-allarm.

Skont stħarriġ tal-EPPC, l-Albaniżi jitilqu mill-impjiegi tagħhom għax ma jħossuhomx apprezzati. Speċifikament, 60 fil-mija ta’ dawk mistħarrġa jgħidu li jħossuhom mhux sodisfatti bil-post tax-xogħol tagħhom. Raġunijiet oħra jinkludu s-salarju, in-nuqqas ta’ motivazzjoni, ix-xogħol ta’ sahra żejda mhux imħallas u opportunitajiet baxxi ta’ karriera. Dawn ir-raġunijiet jagħmlu s-soluzzjoni u l-opportunità għal ħajja aħjar imfittxija barra minn pajjiżhom.