I shiti KGB-së emrat e agjentëve të CIA-s, vdes në burg ish-spiuni amerikan që mori 2.5 milionë dollarë nga rusët
Aldrich Ames, një oficer i CIA-s që u bë një nga agjentët e dyfishtë më të dëmshëm në historinë e Shteteve të Bashkuara, ka vdekur në moshën 84-vjeçare.
Ish-oficeri i kundërzbulimit, i cili po vuante një dënim të përjetshëm pa mundësi lirimi me kusht, vdiq të hënën në Institucionin Federal Korrektues në Cumberland, Maryland, raportoi CBS News, partneri mediatik i BBC-së në SHBA.
Ames u burgos më 28 prill 1994 pasi pranoi se kishte shitur informacione sekrete Bashkimit Sovjetik dhe më vonë Rusisë. Ai komprometoi më shumë se 100 operacione klandestine dhe zbuloi identitetet e mbi 30 agjentëve që spiunonin për Perëndimin — çka çoi në vdekjen e të paktën 10 burimeve të inteligjencës së CIA-s.
Duke kërkuar para për të shlyer borxhet, Ames tha se në prill të vitit 1985 filloi t’i jepte KGB-së emrat e spiunëve të CIA-s, duke marrë një pagesë fillestare prej 50 mijë dollarësh. I njohur nga KGB-ja me emrin e koduar Kolokol (“Zilja”), Ames vazhdoi të identifikonte pothuajse të gjithë spiunët e CIA-s në Bashkimin Sovjetik, për çka u shpërblye bujarisht.
“Për habinë time të vazhdueshme, KGB-ja u përgjigj se kishte lënë mënjanë për mua 2 milionë dollarë si mirënjohje për informacionin,” tha ai në një deklaratë prej tetë faqesh që e lexoi para gjykatës. Gjatë nëntë viteve, Ames pranoi se kishte marrë gjithsej rreth 2.5 milionë dollarë nga Bashkimi Sovjetik për tradhtinë ndaj SHBA-së.
Paratë financuan një stil jetese luksoz: Ames bleu një makinë të re Jaguar, bëri pushime jashtë vendit dhe bleu një shtëpi me vlerë 540 mijë dollarë — ndonëse paga e tij nuk kishte kaluar kurrë 70 mijë dollarë në vit. Karriera 31-vjeçare e Ames në CIA filloi kur babai i tij, një analist i CIA-s, e ndihmoi të punësohej aty pasi ai braktisi studimet universitare në vitin 1962.
Ai u martua me gruan e tij të parë, agjenten e CIA-s Nancy Segebarth, në vitin 1969, përpara se të dërgohej në Turqi si oficer kundërzbulimi për të rekrutuar agjentë të huaj. Tre vjet më vonë u kthye në SHBA, ku filluan të shfaqeshin problemet e tij me alkoolin dhe martesa e tij nisi të shpërbëhej. Pavarësisht disa shkeljeve të sigurisë ndër vite, përfshirë lënien e një çante plot me dokumente të klasifikuara në metro, Ames u dërgua në Meksiko Siti në vitin 1981.
Atje ai njohu gruan e tij të dytë, Maria del Rosario Casas Dupuy, një atashe kulturore në ambasadën kolumbiane dhe një aset i CIA-s, e cila më vonë u akuzua si bashkëpunëtore e tij. Pas kthimit në SHBA në vitin 1983, Ames u bë shef i departamentit të kundërzbulimit sovjetik në CIA, pavarësisht shqetësimeve të vazhdueshme për konsumimin e alkoolit.
Ndërsa karriera e tij po ngrihej, jeta personale po përkeqësohej. Përveç mbështetjes mujore për gruan e parë, ai financonte edhe stilin e jetesës së Rosario-s, përfshirë pasionin e saj për blerjet. Ishin borxhet e tij në rritje që e shtynë të shiste pasurinë e sekreteve që kishte në dispozicion.
“Bëhej fjalë për paratë, dhe nuk mendoj se ai ndonjëherë u përpoq seriozisht t’i bindte njerëzit se ishte diçka më shumë se kaq,” tha agjenti i FBI-së Leslie G. Wiser, i përfshirë në hetimin që çoi në arrestimin e Ames, për programin Witness History të BBC-së në vitin 2015.
Tradhtia e tij filloi në vitin 1985, kur ai u dha sovjetikëve emrat e disa oficerëve të KGB-së që punonin fshehurazi për FBI-në, në këmbim të 50 mijë dollarëve. Spiunazhi i tij vazhdoi për nëntë vite, deri në arrestimin e tij më 21 shkurt 1994, pas një gjuetie për “nishanin” që kishte filluar të ngushtohej një vit më parë.
Ames bashkëpunoi me autoritetet në këmbim të një marrëveshjeje pranimi faji, e cila siguroi një dënim më të lehtë për Rosario-n. Ajo pranoi se e kishte ditur për paratë dhe takimet e tij me sovjetikët dhe u lirua pas pesë vitesh. Drejtori i CIA-s në atë kohë, R. James Woolsey, e përshkroi Ames-in si “një tradhtar malinj të vendit të tij”. Woolsey tha se agjentët që Ames tradhtoi vdiqën sepse “një tradhtar vrasës donte një shtëpi më të madhe dhe një Jaguar”.
