Libani kërkon dialog me Izraelin dhe çarmatimin e Hezbollahut

Presidenti i Libanit ka bërë thirrje për negociata të drejtpërdrejta me Izraelin si pjesë e një propozimi për t’i dhënë fund konfliktit në rritje me Hezbollahun, ndërsa kritikoi ashpër grupin e mbështetur nga Irani për tërheqjen e vendit në një luftë më të gjerë rajonale.

Një zëdhënës i presidentit Joseph Aoun i tha BBC-së se Libani është i gatshëm të negociojë, por jo ndërkohë që vendi mbetet nën zjarrin izraelit. Gjatë një takimi virtual me zyrtarë të lartë të Bashkimit Europian të hënën, Aoun paraqiti atë që e përshkroi si një rrugë drejt “sigurisë dhe stabilitetit të përhershëm në kufijtë tanë”.

Zyrtarët izraelitë kanë treguar pak shenja se do të mbështesin negociatat. Sipas planit katërpikësh të presidentit libanez, një “armëpushim i plotë” do të shoqërohej me çarmatosjen e Hezbollahut dhe ndihmën ndërkombëtare për Forcat e Armatosura Libaneze që të rifitonin kontrollin mbi “zonat e tensionit”.

“Njëkohësisht, Libani dhe Izraeli do të fillojnë negociata të drejtpërdrejta nën mbikëqyrje ndërkombëtare, për të zbatuar planin e përmendur”, thuhej në deklaratë.

Aoun tha se lufta ka pasur pasoja shkatërruese për Libanin, me mbi 700 mijë persona të zhvendosur, përfshirë 200 mijë fëmijë, dhe qindra të vrarë nga sulmet izraelite gjatë nëntë ditëve të fundit, sipas Kombeve të Bashkuara.

“Disa prej tyre janë në rrugë. Nuk kanë strehë dhe as nevojat më bazike të jetës,” tha ai.

Presidenti gjithashtu kritikoi në mënyrë të pazakontë Hezbollahun, duke e akuzuar milicinë dhe lëvizjen politike shiite se vepron kundër interesave kombëtare të Libanit. Duke iu referuar Hezbollahut si një “fraksion i armatosur“, Aoun tha se ai “nuk i jep asnjë rëndësi interesave të Libanit apo jetëve të popullit të tij” dhe dëshiron “kolapsin e shtetit libanez nën agresion dhe kaos”.

Deklaratat pasuan shpalljen e qeverisë javën e kaluar se operacionet ushtarake të Hezbollahut ishin të paligjshme, megjithëse shteti aktualisht nuk ka kapacitetin për ta çarmatosur grupin vetë.

Javën e kaluar, kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu iu drejtua drejtpërdrejt qeverisë libaneze në X, duke shkruar: “Është përgjegjësia juaj të zbatoni marrëveshjen e armëpushimit dhe është përgjegjësia juaj të çarmatosni Hezbollahun.”

Joshua Zarka, ambasadori i Izraelit në Francë, tha të martën se Bejruti nuk ka ndërmarrë hapa domethënës drejt çarmatosjes së grupit. “Në këtë fazë, nuk jam në dijeni për ndonjë vendim për të hyrë në negociata për t’i dhënë fund kësaj lufte,” tha ai. “Ajo që do ta përfundonte është çarmatosja e Hezbollahut, dhe kjo është një zgjedhje për qeverinë libaneze.”

Megjithëse një armëpushim u ra dakord mes Izraelit dhe Libanit në nëntor të vitit 2024 nën ndërmjetësimin e SHBA-ve dhe Francës, ai kryesisht ka dështuar të mbahet. Izraeli ka vazhduar sulmet pothuajse të përditshme në Liban, duke akuzuar Hezbollahun se po përpiqet të riarmatosej dhe të rindërtojë praninë e tij.

Dy ditë pas fillimit të sulmit të përbashkët SHBA-Izrael ndaj Iranit, Hezbollahu hyri në konflikt duke lëshuar një numër raketash dhe dronësh në veri të Izraelit. Grupi tha se po hakmerrej për vrasjen e Liderit Suprem të Iranit, Ajatollah Ali Khamenei, dhe për sulmet e vazhdueshme izraelite.

Por Aoun e përshkroi këtë si një kurth të qëllimshëm për Libanin dhe ushtrinë e tij, të dizajnuar për të tërhequr ushtrinë izraelite në një tjetër inkursion. Izraeli tha se sulmi i Hezbollahut justifikonte nisjen e një fushate më të gjerë kundër grupit, përfshirë sulme ajrore të përsëritura dhe operacione komando brenda territorit libanez. Ai ka thënë se fushata do të vazhdojë derisa Hezbollahu të çarmatoset.

Ndërkohë, Hezbollahu ka deklaruar se do të vazhdojë të sulmojë Izraelin, çfarëdo që të kushtojë. Të paktën 486 persona janë vrarë nga sulmet izraelite në Liban që atëherë, sipas ministrisë së shëndetësisë libaneze. Dy ushtarë izraelitë janë vrarë në luftime në jug të Libanit, sipas ushtrisë izraelite.

Për familjet e kapura mes zjarrit, përshkallëzimi ka sjellë frikë të re. Ahmed al-Halabi, një baba i dy fëmijëve nga zona Dahieh në jug të Bejrutit, u largua me familjen në mes të natës ndërsa raketat po godisnin afër.

“Po iknim nga bombardimet! Nuk ka siguri!”, i tha ai BBC-së. “Kam fëmijë të vegjël dhe kushtet e jetesës ishin tashmë të këqija. Mund ta imagjinoni si është gjatë luftës. Dua vetëm t’i mbaj fëmijët e mi të sigurt.”

Ahmed tani jeton në një shkollë në qendër të kryeqytetit që është shndërruar në strehë. “Kjo është hera e dytë që fëmijët e mi e përjetojnë këtë dhe ata kanë zhvilluar trauma psikologjike. Të rriturit mund të jetojnë me këtë. Fëmijët jo.”