08:06 / E Enjte, 23 Shtator 2021 / Ensar Ramadani

“Evergrande”, kriza e gjigantit kinez që fundosi tregjet këtë javë: Çfarë po ndodh?

Kompania kineze e të paluajtshme Evergrande i ka shkaktuar mjaft probleme investitorëve ndërsa po përpiqet të paguajë borxhet mbi 300 miliardë dollarë. Kjo po nxit frikën për një kolaps të sistemit financiar. Uday Kotak, Drejtori Ekzekutiv (CEO) i Bankës Kotak Mahindra, gjithashtu ka reaguar ndaj zhvillimit dhe e quajti atë një “Lehman” të Kinës.

Tregjet globale të aksioneve tashmë kanë parë rënie të mëdha dhe ekziston frika se Evergrande mund të dështojë në shlyerjen e detyrimeve të saj. Ndërsa administrata Xi Jinping nuk ka ende qendrim mbi atë se çfarë do të ndodhë në të ardhmen, raportet sugjerojnë që Pekini ka të ngjarë të ndërhyjë, raporton abcnews.al.

Mes gjithë kësaj, le të shohim se çfarë është kriza Evergrande dhe pse ajo po prek tregjet në nivel global.

Çfarë është kriza Evergrande?

E themeluar në vitin 1996, Grupi Evergrande është një nga kompanitë më të mëdha të pasurive të patundshme në Kinë. Kompania ndërton apartamente banimi, qendra tregtare dhe kulla për zyra. Sipas kompanisë, ajo punëson mbi 2 milion njerëz dhe mbështet 3.8 milion vende pune. Ajo ka 1,300 projekte në të gjithë Kinën dhe pasuri me vlerë 350 miliardë dollarë.

Kriza aktuale është për shkak të kufijve të rinj të vendosur nga rregullatorët kinezë për huamarrjen, në një përpjekje për të zvogëluar varësinë nga huatë. Evergrande aktualisht ka borxhe mbi 300 miliardë dollarë.

Vlerësimet e kreditit të kompanisë janë degraduar shumë herë dhe aksionet gjithashtu kanë rënë me 80% në vitin 2021. Zhvillimi më kryesor këtu janë protestat e mijëra blerësve të shtëpive që kanë paguar pjesërisht për 800 ndërtesat e papërfunduara të banimit të Evergrande, raporton abcnews.al.

Sipas raporteve, kompania ka marrë hua nga kudo që mundet, përfshirë kontraktorët e saj të ndërtimit. Në vitin 2017, China Citic Bank i dha 6.2 miliardë dollarë për një projekt të Evergrande.

Sipas firmës, kriza është për shkak të kërkesës së dobët. Lëvizjet e zgjerimit të Evergrande si provimi i sporteve praktike, automjetet elektrike, parqet tematike, ushqimi dhe pijet, uji në shishe midis bizneseve të tjera kanë ndikuar gjithashtu në kompani. Thuhet se kompania shiti gjithashtu apartamente banimi me çmime më të lira për të mbledhur para.

Perceptimi global është se Evergrande nuk mund të paguajë detyrimet e borxhit këtë javë. Disa investitorë besojnë se grupi mund të bëhet një “Lehman” i Kinës, duke iu referuar kolapsit të bankës amerikane të investitorëve “Lehman Brothers” në 2008 që çoi në një krizë financiare globale.

Megjithatë, rreziku i pasojave të tilla më të gjera financiare është i ulët. Nëse kompania nuk është në gjendje të paguajë borxhet e saj, do të ketë tronditje në tregjet e huaja financiare, por do të jetë e përkohshme.

Evergrande ka 18 miliardë dollarë bono të huaja në pritje, por shumica e tyre janë mbajtur nga bankat kineze. Në rast të dështimit, sistemi bankar i Kinës thuhet se mund ta përballojë krizën, pasi ka një fitim vjetor prej 1.9 trilion juan dhe rezerva prej 5.4 trilion juan kundrejt kredive të këqija.