19:48 / E Hënë, 15 Prill 2019

Shkaku i kancerit është shkruar në ADN e tumoreve

Shkaku i kancerit është shkruar në ADN-në e tumoreve, thonë shkencëtarët në një zbulim që mund të tregojë më në fund se sa i atribuohet sëmundja faktorëve si ndotja e ajrit ose pesticidet.

Deri tani, rrënjët e shumë llojeve të kancerit kanë rezultuar të pakapshme, me mjekët që nuk janë në gjendje të heqin dorë nga ndikimi i një numri të shkaqeve kancerogjene që njerëzit hasin çdo ditë.

Edhe kanceri i mushkërive, nuk dihet se sa mund t’i atribuohet pirjes së duhanit dhe se sa mund të lidhet me faktorë të tjerë, siç janë mënyra e jetesës, apo nga ndotja.

Por tani shkencëtarët në Universitetin e Kembrixhit dhe King’s College në Londër kanë treguar se tumoret mbajnë informacione si një ‘kuti e zezë’ që tregon shkaqet e sëmundjes, transmeton KosovaPress.

Ata ekspozuan qelizat burimore në dhjetëra kancerogjene të njohura dhe regjistruan se si ndryshon kodin e ADN-së forma e kancerit. Kjo siguron një ‘gjurmë gishtash’ të shkakut themelor dhe madje mund të tregojë se cili ishte shkaktari më i madh.

Hulumtuesit kanë lëshuar sot një katalog të shenjave të shkaktuara nga 41 agjentë mjedisorë të lidhur me kancerin në mënyrë që shkencëtarët dhe mjekët të mund ta kuptojnë origjinën e tyre.

“Shenjat mutacione janë shenjat e gishtërinjve që kancerogjenët lënë pas në ADN-në tonë, dhe ashtu si shenjat e gishtërinjve, secili është unik”, tha Serena Nik-Zainal nga Departamenti i Gjenetikës Mjekësore dhe Njësia e Kancerit të MRC në Universitetin e Kembrixhit.

“Ato na lejojnë të trajtojmë tumoret si një vend të krimit dhe si shkencëtarët e mjekësisë ligjore na lejojnë të identifikojmë shkaktarin dhe bashkëpunëtorët e tyre përgjegjës për tumorin”, shtoi ajo.

Kodi gjenetik i njeriut është shkruar në molekula të njohura si nukleotide, të përfaqësuar nga shkronjat A, C, G dhe T.

Teknika e re punon duke studiuar ‘gabime drejtshkrimore’ ose mutacione në ADN që ndodhin për shkak të faktorëve të tillë si drita ultravjollcë, alkooli, ose tymi i duhanit, kur A bëhet një G.

Ekipi gjithashtu identifikoi shenjat e gishtërinjve të lënë pas nga barnat e zakonshme të kimioterapisë, disa kimikate diete dhe disa të pranishme në tymrat e shkarkimit të naftës, duke treguar vetëm sa ADN-ja është e lëndueshme ndaj ndotësve mjedisorë.

“Biblioteka jonë referuese do t’iu lejojë mjekëve në të ardhmen të identifikojnë fajtorët përgjegjës për shkaktimin e kancerit. Informacioni i tillë mund të jetë i paçmuar në ndihmën për të informuar masat për të zvogëluar ekspozimin e njerëzve ndaj kancerogjenëve potencialisht të rrezikshëm”, tha Nik-Zainal.