18:05 / E Mërkurë, 15 Maj 2019

Thyhet kodi i tekstit më misterioz në botë

Për 600 vjet ka refuzuar të heqë dorë nga sekretet e tij dhe ka rrahur disa nga kokat më të shkëlqyera në botë, përfshirë Alan Turing.

Ekspertët thonë se dorëshkrimi i Voynich, i njohur si ‘teksti më misterioz në botë’, përmban kode, shprehje magjie, mesazhe aliene dhe madje propagandë komuniste.

Përfundimisht, shumica u pajtuan se ishte ose e pamundur të zgjidhej ose të shkruhej ndryshe si një shaka e përpunuar praktike.

Por një ekspert i gjuhësisë nga Universiteti i Brigjeve tani ka zbardhur misterin dhe atë brenda dy javësh.

Doktor Gerard Cheshire shpjegoi atë që ishte shkruar në një gjuhë të vdekur – proto-romance – dhe pastaj duke studiuar simbolet dhe përshkrimet e tyre ai deshifroi kuptimin e fjalëve.

Ai zbuloi se dorëshkrimi përmban informacion mbi bimët mjekësore, larjen terapeutike dhe leximet e astrologjisë në lidhje me seksin, çështjet e mendjes femërore dhe prindërit.

Teksti është shkruar në pajtim me besimet religjioze romane-katolike të asaj kohe.

Manuskripti Voynich përmban edhe foto të femrave lakuriqe. Ai ishte shkruar nga murgeshat dominikane si burim reference për Maria e Castile, mbretëresha e Aragonës (1401–58). Në 200 faqe të tij janë edhe disa nga fotot e saj.

Për më tepër, disa nga tekstet e manuskriptit përdorin fraza dhe shprehje latine, duke bërë atë edhe më të vështirë për ta deshifruar.

Manuskripti Voynich mori emrin sipas Wilfrid M. Voynich, një shitës i librave nga Polonia, i cili e bleu atë në vitin 1912, ndërsa libri sipas akademikëve është shkruar në Evropën Qendrore rreth shekullit 15.

Në mesin e atyre që u përpoqën ta deshifrojnë manuskriptin më herët ishte edhe Alan Turing, kolegu i tij Bletchley Park, dhe FBI gjatë Luftës së Ftohtë.

Sipas pohimeve të tanishme të Cheshire teksti është në gjuhën proto-romance, një latinishte vulgare, e kombinuar nga simbolet e njohura dhe të panjohura në alfabetin e saj.

Çfarë “sistemi shkrimi” është përdorur në manuskript?

Gjuha e përdorur në alfabetin e dorëshkrimit të Voynich shkon nga a deri në z.

Alfabeti i saj përdor një numër simbolesh të panjohura krahas simboleve më të njohura. Nuk përfshin shenjat e pikësimit të dedikuara. Disa nga shkronjat kanë variante simbolike për të treguar pikësimin. Disa nga variantet e simboleve tregojnë theks fonetik. Të gjitha shkronjat janë shkruar me të vogël, nuk ka konsonante të dyfishta, dhe përfshin disa fjalë dhe shkurtime në latinisht.