Presidentja Vjosa Osmani dhe Vlera Strategjike e Vazhdimësisë në Marrëdhëniet SHBA-Kosovë dhe BE-Kosovë

Shkruan: Frank Shkreli

Ndërsa Kosova i afrohet mandatit të saj të ardhshëm presidencial, vazhdimësia ka rëndësi. Rizgjedhja e Presidentes Vjosa Osmani do t’i shërbente jo vetëm zhvillimit demokratik të Kosovës, por edhe interesave strategjike të Shteteve të Bashkuara dhe Bashkimit Evropian. Presidentja Vjosa Osmani duhet të rizgjidhet sepse ajo i ka dhënë Kosovës diçka të rrallë në jetën e saj të fundit politike: besueshmëri, dinjitet dhe qartësi.

Marrëdhënia e Kosovës me Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimin Evropian ka qenë prej kohësh e ankoruar jo vetëm në interesa të përbashkëta, por edhe në vlera të përbashkëta demokratike. Në këtë kontekst, rizgjedhja e Presidentes Vjosa Osmani do të përfaqësonte vazhdimësi, besueshmëri dhe koherencë strategjike në një moment pasigurie të shtuar në Ballkanin Perëndimor.

Për marrëdhëniet SHBA-Kosovë, Vjosa Osmani është një partnere e besuar Demokratike. Marrëdhënia e Kosovës me Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimin Evropian ka qenë prej kohësh e ankoruar jo vetëm në interesa të përbashkëta, por edhe në vlera të përbashkëta demokratike. Në këtë kontekst, rizgjedhja e Presidentes Vjosa Osmani do të përfaqësonte vazhdimësi, besueshmëri dhe koherencë strategjike në një moment pasigurie të shtuar në Ballkanin Perëndimor. Lidershipi i saj bie ndesh ashpër me populizmin dhe erozionin institucional të parë diku tjetër në rajon. Për Uashingtonin, Presidentja Osmani ka provuar të jetë një partnere e parashikueshme dhe parimore. Ajo vazhdimisht i ka formuluar prioritetet e Kosovës në terma të njohur për politikëbërësit amerikanë: rendi kushtetues, llogaridhënia demokratike dhe përafrimi euroatlantik.

Nën presidencën e Presidentes Osmani, Kosova ka mbetur fuqimisht pro-amerikane, pa paqartësi apo qëndrim transaksional. Institucionet demokratike janë mbrojtur nga kapja politike. Pozicioni i Kosovës në Uashington është zhvendosur nga menaxhimi i krizave në pjekurinë institucionale. Stili i lidershipit të Osmanit – i disiplinuar, kushtetues dhe jo-provokues – përforcon imazhin e Kosovës si një partner serioz, jo një burim paqëndrueshmërie që kërkon ndërmjetësim të vazhdueshëm. Rizgjedhja e saj do t’i siguronte palët e interesuara në SHBA se Kosova mbetet e përafruar fuqimisht me vizionin strategjik që Shtetet e Bashkuara kanë mbështetur që nga viti 1999 për vendin. Për Bashkimin Evropian, Presidentja Osmani ka mishëruar standardet që Brukseli pret, por që shumë rrallë i sheh të zbatohen në mënyrë të qëndrueshme në të gjithë rajonin. Ajo ka theksuar respektin për Kushtetutën dhe ndarjen e pushteteve, pavarësinë gjyqësore dhe sundimin e ligjit. Për të drejtat e pakicave të bazuara në ligj, jo në përshtatshmëri politike. Në një kohë kur besueshmëria e BE-së në Ballkanin Perëndimor është e tendosur, Kosova nën Osmanin ka mbetur konstruktive pa hequr dorë nga sovraniteti – bashkëpunuese pa braktisur parimet. Presidenca e saj ka ndihmuar në pozicionimin e Kosovës si një demokraci evropiane në përputhje me normat, pavarësisht dinamikave të ngadalta dhe shpesh frustruese të pranimit.

Pse rizgjedhja e Osmanit ka rëndësi për Komunitetin Transatlantik?
Rizgjedhja e Presidentes Osmani do të dërgonte një sinjal të qartë dhe konstruktiv për Uashingtonin dhe Brukselin: Kosova vlerëson stabilitetin institucional mbi paqëndrueshmërinë politike. Lidershipi demokratik shpërblehet, nuk lihet mënjanë. Presidenca mbetet një spirancë kushtetuese, jo një instrument partiak. Në një rajon gjithnjë e më të ekspozuar ndaj ndikimeve të jashtme dhe prapambetjes demokratike, vazhdimësia e lidershipit në Kosovë ka rëndësi. Ajo e ka përshtatur vazhdimisht Kosovën me normat demokratike euroatlantike, madje edhe nën presione të brendshme. Osmani ofron stabilitet pa ngecje dhe vendosmëri pa përshkallëzim — pikërisht ekuilibrin që kërkon bashkësia transatlantike në Ballkanin Perëndimor.

Si përfundim, rizgjedhja e Presidentes Vjosa Osmani nuk do të ishte thjesht një vendim politik i brendshëm. Rizgjedhja e saj do të ishte një pohim strategjik i përafrimit të vazhdueshëm të Kosovës me Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimin Evropian — dhe një riafirmim i angazhimit të saj ndaj qeverisjes demokratike, sundimit të ligjit dhe vlerave euroatlantike. Për partnerët e Kosovës, vazhdimësia me Vjosa Osmanin si Presidente e Republikës së Kosovës do të thotë qartësi, besueshmëri dhe besim. Në një kohë kur Ballkani Perëndimor përballet me presion të ripërtërirë gjeopolitik, Kosova nuk mund të përballojë pasiguri në krye të rendit të saj kushtetues. Presidenca e Osmanit ka siguruar stabilitet pa ngecje, me vendosmëri pa provokim. Për partnerët e Kosovës në Uashington dhe Bruksel, rizgjedhja e saj do të përfaqësonte një vazhdimësi të parashikueshme të bazuar në vlera — dhe një riafirmim se trajektorja demokratike e Kosovës mbetet e paprekur.

Frank Shkreli, një ish-drejtor në pension i Divizionit Evropian të Zërit të Amerikës, është komentator publik mbi marrëdhëniet transatlantike dhe çështjet e Ballkanit. Shkreli shkruan mbi marrëdhëniet SHBA-Kosovë dhe SHBA-Shqipëri, integrimin evropian dhe qeverisjen demokratike në Ballkanin Perëndimor. Puna e tij përqendrohet në kujtesën historike, zhvillimin demokratik institucional, lirinë e medias dhe sundimin e ligjit në vendet ish-komuniste.